Zasady odpowiedzialnego prowadzenia działalności biznesowej w Ukrainie
Odbudowa Ukrainy będzie jednym z największych przedsięwzięć gospodarczych i społecznych w Europie w nadchodzących latach. Proces ten stworzy istotne możliwości zaangażowania dla przedsiębiorstw z wielu krajów, w tym z Polski.
Jednocześnie działalność prowadzona w kontekście odbudowy państwa dotkniętego konfliktem wiąże się ze szczególną odpowiedzialnością oraz podwyższonym poziomem ryzyka.
Aby proces odbudowy był trwały i przynosił realne korzyści społeczne i gospodarcze, powinien uwzględniać potrzeby i perspektywy różnych grup interesariuszy, w szczególności społeczności lokalnych, pracowników, partnerów biznesowych, organizacji społecznych oraz instytucji publicznych.
Jednocześnie odbudowa powinna być prowadzona z poszanowaniem praw człowieka oraz praw pracowniczych, a także w sposób ograniczający negatywne skutki działalności biznesowej dla ludzi, środowiska i społeczeństwa.
W tym kontekścieprzedsiębiorstwa zainteresowane udziałem w projektach odbudowy Ukrainy powinny działać zgodnie z zasadami odpowiedzialnego prowadzenia działalności biznesowej (Responsible Business Conduct – RBC).
Odpowiedzialny biznes, to taki, który:
- wnosi pozytywny wkład w rozwój gospodarczy, środowiskowy i społeczny przyczyniając się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju,
- unika powodowania faktycznych i potencjalnych negatywnych skutków prowadzonej działalności biznesowej lub przyczyniania się do powstania negatywnych skutków oraz
- wdraża, opartą na analizie ryzyka, należytą staranność, żeby identyfikować, zapobiegać i łagodzić negatywne skutki swojej działalności - zarówno w operacjach własnych, łańcuchu dostaw, jak i w ramach innych relacji biznesowych.
Zasady RBC zdefiniowane są w Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych dotyczących odpowiedzialnego prowadzenia działalności biznesowej.
Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem, a także z Wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i praw człowieka.
Należyta staranność przedsiębiorstw jako standard odpowiedzialnego prowadzenia działalności biznesowej
Narzędziem, które może pomóc przedsiębiorstwom w prowadzeniu działalności w sposób odpowiedzialny jest proces należytej staranności, w ramach którego przedsiębiorstwa identyfikują faktyczne i potencjalne negatywne skutki powstające (lub mogące powstawać) w wyniku prowadzonej przez siebie działalności, w łańcuchu dostaw lub w relacjach biznesowych, zapobiegają negatywnym skutkom, łagodzą je, ponoszą w ich zakresie odpowiedzialność i rozliczają się z działań, jakie podejmują, aby im przeciwdziałać.
Prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków (prawnych, operacyjnych, finansowych czy reputacyjnych) jest istotnie wyższe w sytuacjach, gdy praktyki przedsiębiorstwa lub podmiotów w ramach łańcucha dostaw lub relacji biznesowych nie są zgodne ze standardami zawartymi w Wytycznych OECD.
Zachęcamy do zapoznania się z Wytycznymi OECD dotyczącymi należytej staranności w odpowiedzialnym prowadzeniu działalności biznesowej.
Wzmocniona należyta staranność przedsiębiorstw w zakresie praw człowieka na terenach objętych konfliktem
Odbudowa Ukrainy stwarza istotne możliwości dla biznesu, ale jednocześnie wiąże się
z podwyższonym ryzykiem naruszeń praw człowieka oraz niezamierzonym wpływem na dynamikę konfliktu.
W takich warunkach standardowa należyta staranność nie jest wystarczająca i konieczne jest podejście wzmocnione.
Wzmocniona należyta staranność polega na analizie nie tylko wpływu działalności przedsiębiorstwa na ludzi, ale także na kontekst konfliktowy i proces odbudowy.
Oznacza to potrzebę zrozumienia lokalnych uwarunkowań, takich jak skutków wojny, napięć społecznych, sytuacji grup wrażliwych oraz ryzyka pogłębiania nierówności lub sporów, np. wokół dostępu do zasobów czy zamówień publicznych.
Przedsiębiorstwa powinny oceniać, czy ich działania, w tym inwestycje, wybór partnerów czy praktyki zatrudnienia, mogą nieświadomie wzmacniać napięcia lub wykluczenia.
Istotne jest także uwzględnianie powiązań w łańcuchu dostaw oraz prowadzenie dialogu ze społecznościami lokalnymi i innymi interesariuszami.
W kontekście odbudowy szczególnego znaczenia nabiera również zapobieganie powtórzeniu naruszeń praw człowieka oraz wspieranie stabilności i trwałego pokoju.
Dlatego wzmocniona należyta staranność powinna być procesem ciągłym, elastycznym i zintegrowanym z decyzjami biznesowymi na każdym etapie zaangażowania w odbudowę.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zachęcamy do zapoznania się z przewodnikiem: Heightened Human Rights Due Diligence for Business in Conflict-Affected Contexts: A Guide (Wzmocniona należyta staranność w obszarze praw człowieka dla przedsiębiorstw działających w regionach dotkniętych konfliktami) opracowanym przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) we współpracy z Grupą Roboczą ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka.
Dokument zawiera wskazówki dla przedsiębiorstw i innych podmiotów dotyczące wypełniania obowiązków w zakresie wzmocnionej należytej staranności w zakresie praw człowieka na obszarach dotkniętych konfliktami.